SU KABAKLARINDA DELME TEKNİĞİ

Delme tekniği, su kabağı işlemeciliğinde en çok kullanılan ve diğer teknikler uygulansa bile görsellik açısından açılan deliklerle muhteşem güzellikler sunan bir tekniktir. Delme tekniğinde kullanılan araç-gereçlere geçmeden önce, su kabağı işlerken kullanacağımız olmazsa olmaz araç-gereçlerden söz edelim.


Bir su kabağını işlerken mutlaka kullanacağınız 3 gereç şunlardır:


1- İş Önlüğü: İş önlükleri genel olarak bir işte çalışırken giydiğiniz kıyafetler olarak bilinir. Su kabağı işlemeciliği her aşamasında yüksek toz içeren bir sanattır. Giyilecek iş önlüğü; hareket özgürlüğü içeren, sık yıkanabilen, terletmeyen, boya ve vernik lekelerini daha az belli eden kumaşlardan tercih edilmelidir.

     


2- İş Gözlüğü: İş gözlüğü gözleri kimyasallardan, çok güçlü ışıktan, çeşitli ışınlardan, tozdan, güneş ışınlarından ve kıymık gibi zararlı dış etkenlerden korumaya yarayan önemli bir aksesuardır. Dayanıklı malzemeden yapılması önem taşır. Gözleri çevreleyerek dış etkenlerden korur.

     


3- Toz Maskesi: Sektör ne olursa olsun çalışanların korunması için gerekli iş güvenliği ekipmanları gereklidir. İşte bu ekipmanlardan biri olantoz maskesidir.Toz maskeleri, en etkili korumayı maskenin kenarları ile yüzünüz arasında iyi bir sızdırmazlık olduğu zaman sağlar. Bu sızdırmazlık ortadan kalktığı anda, tozlar içeri sızabileceği için koruma da sekteye uğrar.Su kabaklarınızı işlerken her aşamada maskenizi takmayı unutmamalısınız.Çünkü kabaklardan çıkan ince toz akciğerlerinize zarar verebilir.

          


Kısacası su kabakları işlemeciliğinin her aşamasında iş önlüğümüzü, toz maskemizi ve iş gözlüğümüzü takmayı unutmayacağız.


Delme Tekniğinde Kullanılan Araç-Gereçler



1. Matkaplar



Matkaplar, farklı malzemelerle delik açmak veya mevcut deliği genişletmek amacı ile kullanılan alet türüdür. Delik delme işlemi, bir eksen etrafında dairesel hareketle yapılan kesme sonucunda gerçekleştirilir. Su kabaklarını işlerken, kullanımlarının pratik olmasından dolayı genellikle hobi matkapları tercih edilir. Hobi matkapları daha çok amatörler için üretilmiş küçük matkaplardır. Kullanımları kolaydır. İyi hobi matkabı yalnız delmekle kalmaz, ucuna bağlayacağınız aparatlarla parlatma, kesme, zımparalama, çizme gibi birçok işte kullanabilirsiniz. Piyasada farklı markalarda ve farklı özelliklerde bulunan hobi matkapları, kişinin kullanabilme yetisine göre seçilmelidir.

     


HOBİ MATKAPLARI


1.1. Delme Aletlerinin Bakımı ve Korunması:



  • Her tür matkabı, ait olduğu işte kullanınız.
  • Matkabın kesici ve sivri uçlarını metal parçalara çarpmayınız.
  • Matkabın ağız ve kanal kısımlarında birikmiş talaşları, reçine vb. birikintileri sık sık temizleyiniz.
  • İşi bittiğinde matkabı takım dolabındaki özel takozuna, özel olarak yapılmış matkap çantasına veya meşin kılıfına yerleştiriniz.
  • Ağızları ve ön kesicileri körelmiş, kırılmış, merkezleme uçları bozulmuş, gövdesi eğilmiş matkaplarla çalışmayınız.
  • Paslanmaması için matkabı nemden koruyunuz ve haftalık bakımlar da ince yağ ile yağlayınız.



1.2. UÇLAR


Su kabağı işlemeciliğinde; kabak üzerine delik açarken veya diğer teknikleri kullanırken pek çok matkap ucuna ihtiyaç duyarız. Kullanılacak uçların olmazsa olmazı ahşap ve demir uçlardır.




AHŞAP UÇLAR


Ahşap delici uç seti, ahşap malzemelerde kullanılmak üzere merkezleme noktasına sahip 4 adet delici uç içerir. Mevcut farklı delici uç çapları arasında 3, 4, 5 ve 6 mm sayılabilir. Titanyum kaplama sayesinde yüksek performans ve daha uzun kullanım ömrü sağlanır. Sukabakları da ahşap formu içerdikleri için, rahatlıkla bu uçlar kullanılabilir.


METAL UÇLAR


Hassas delici uç seti, ahşap ve yumuşak metal malzemelerde kullanılmak üzere 7 adet delici uç içerir. Mevcut farklı çaplar arasında 0,8 / 1,2 / 1,6 / 2,0 / 2,4 / 2,8 ve 3,2 mm sayılabilir.


HASSAS DELİCİ UÇ SETİ



Su kabaklarında ahşap uçlar kaba işlemede, metal uçlar ise ince işlemede kullanılır.Bunların dışında belki de en önemlisi; boncuklama yaparken kullanılan uçtur. Piyasada satılan mevcut kabak boncuklarının büyüklükleri; 8mm., 6 mm. Ve 4 mm. dir. Yalnız piyasada bunlara denk gelen matkap ucu bulunmamaktadır. Normal olarak, delikler boncuk çapından 3 mm. daha küçük olmak zorundadır. Boncukların, deliğe tam oturabilmesi için bu ölçü gereklidir. Bu yüzden, ahşap uç setinde kullanılan 6mm. lik uç, sıfır numara bir zımpara ile zımparalanarak veya bir tornacıda biraz inceltilerek 5.7 ölçüsüne getirilir ve bu şekilde boncuk deliği için kullanılır.


TORNADAN GEÇMİŞ MATKAP UCU


Diğer bir yöntem de; konik uç kullanmaktır. Piyasada bulunan konik uçlar 6.4 mm. dir. En kalın yerini yine zımpara yaparak veya tornadan geçirterek 5.5 veya 5.9 yaptırabilirsiniz.


KONİK UÇ


Türkiye’de; su kabağı işlemeciliği ile uğraşan sanatçıların değişik teknikleri vardır. Bu modül farklı kişilerle görüşülerek ve farklı bilgiler alınarak hazırlanmıştır. Önemli olan, bu tekniklerden faydalanabileceğiniz gibi, kendi tekniğinizi de geliştirmeniz olacaktır.


SU KABAĞI DELME TEKNİĞİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR



Delme tekniğinde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta; kabağı delerken kullandığınız hobi aletinin delme ucu, kabak üzerinde deldiğiniz nokta ile tam olarak 90 derece açı yapmalıdır. Yani, delme aletinin ucunu her zaman deldiğiniz noktaya dik olarak tutmalısınız. Aksi takdirde yansımalar simetrik olmaz ve düzgün ve net bir şekilde duvara yansımaz.



Bunun yanı sıra; matkabın ucu parçanın diğer yüzünden çıkarken itme kuvvetini azaltınız aksi taktirde deliğin ağzı kırılıp parçalanır ve çirkin bir görüntü oluşturur. Delme işlemi sırasında yapacağınız hatalar sonucu kabağı bile çatlatabilirsiniz ve emeğiniz boşa gider. Bu yüzden su kabakları ile çalışırken önce dikkat, sonra sabır çok önemlidir.

    

Yeni başlayanlar için su kabağı işlemeciliği